Euro-Synergies - art

Primo futurismo italiano e futurismo russo

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Sun, 08 Nov 2009 00:10:00 +0100

Primo Futurismo italiano e futurismo russo: estetiche a confronto in occasione del centenario

di Stella Bianchi / http://www.italiasociale.org/

I rapporti tra i movimenti futuristi italiano e russo servono a capire l’esordio delle avanguardie europee:,Marinetti e Majakovskij, rappresentano un’intreccio di confronti e divergenze tra i due filoni futuristici. .

Il Futurismo ha conosciuto la sua realizzazione più grande in Italia e in Russia, e la storia dell’ intersezione dei due movimenti è di primaria importanza perché spesso si è posto il problema del primato cronologico del primo rispetto al secondo.
Dietro alla complessa vicenda dei rapporti tra i due "futurismi", si cela una questione ancora più intrigante, che tocca la nozione stessa di "avanguardia". Questo termine nacque in Francia e fu mutuato dal registro linguistico militare perché la sua funzione di superamento della cultura borghese, doveva essere di rottura e d’innovazione sia nel campo estetico che in quello politico..
L'agognata saldatura delle 'due avanguardie' fu un sogno che divenne dominante dopo lo sconvolgimento dovuto alla prima guerra mondiale, col sovvertimento degli istituti politici tradizionali e con il sorgere del Bolscevismo in Russia e del Fascismo in Italia.
Così, la questione del "primato" e delle "influenze", pur continuando ad esser discussa soprattutto sotto il profilo artistico, ha acquisito una valenza metastorica, perché si rifaceva retrospettivamente al periodo d'oro del primo Futurismo.
La ricostruzione documentaria del dibattito che ne scaturì (con l'intervento, tra gli altri, di Marinetti e Majakovskij , di Prezzolini, di Croce, di Jakobson,di Livsic, di Chlebnikov e di altri..) consente di mettere in luce lo snodo decisivo dell’interpretazione critica dell'avanguardia novecentesca.
L’ampia silloge di fonti originali esaminate negli ultimi trent’anni da più studiosi, ha portato un contributo essenziale alle celebrazioni per il centenario del Futurismo, evidenziando gli aspetti dell’influenza occidentale nei confronti della cultura slava in Russia.

Il dibattito sul primato del Futurismo italiano rispetto a quello russo sembra aver trovato una soluzione perché ormai tutti gli studiosi sono concordi nel sostenere che quello italiano precedette quello russo.
I due movimenti artistico-letterari si sono influenzati a vicenda pur provenendo da formazioni differenti.
Il Futurismo italiano si è affacciato alla ribalta con il noto Manifesto di Filippo Tommaso Martinetti pubblicato agli inizi di febbraio del 1909 da diversi quotidiani inizialmente a Milano e poi su La Gazzetta dell’Emilia a Bologna il 5 febbraio 1909, L’Arena di Verona il 9 febbraio 1909 e infine su Le Figaro di Parigi il 20 febbraio 1909.Questo fu il primo di una lunga serie di manifesti programmatici del Futurismo che seguirono negli anni successivi.
Nel 1910 Marinetti, dopo esser stato assolto dall’accusa di oltraggio al pudore con la sua opera Mafarka il futurista,trovò inaspettati alleati tra i giovani pittori Boccioni,Carrà e Russolo e con il poeta Palazzeschi.
Nel 1910 uscì il Manifesto Futurista della pittura promosso dai pittori divisionisti Boccioni,Carrà,Balla e Severini.(abolizione della prospettiva tradizionale).
Iniziò così una serie di serate a tema futurista durante le quali Marinetti incontrava il suo pubblico e spesso nascevano risse e discussioni.

Nello stesso periodo in Europa si erano sviluppate molte correnti poetiche di avanguardia che riflettevano i gusti dell’epoca come il Simbolismo che in Russia aveva trovato una sua specifica collocazione che facilitò l’introduzione del Futurismo italiano.
La prima volta che in Russia fu introdotto il termine Futurismo fu quando si compose il gruppo di artisti che operavano a San Pietroburgo e che furono denominati egofuturisti poiché esaltavano l’individualismo come chiave di filosofia del futuro.
Gli scambi culturali tra Italia e Russia si erano realizzati già dal 1905 con la rivista letteraria simbolista di Marinetti “Poesia” che era talmente diffusa a Mosca che tra il 1909 e il 1910 comparvero altrettanti articoli futuristi italiani su riviste letterarie russe.
Nel 1911 e anche nel 1912 più di un artista cubista russo venne in Italia per conoscere di persona il Futurismo nascente e da qui si formò una corrente di cubofuturisti russi tra cui Kamenskij.
Nello stesso anno, cioè nel 1911 veniva pubblicata in Francia un’ampia raccolta di manifesti futuristi che trovarono nei poeti francesi Guillaume Apollinaire e Blaise Cendrars(il poeta soldato) i suoi più illustri estensori ampliando così la platea degli artisti che conobbero ed aderirono alle teorie di Marinetti e dei suoi compagni.

In questo modo anche in Russia cominciarono a fervere molti sperimentalismi letterari soprattutto intorno al poeta Chlebonikov che giocava con gli echi simultanei delle parole , con le assonanze , con la creazione di neologismi , con il linguaggio infantile asemantico.E già da allora,la ricerca strettamente formale russa antiaccademica stava avanzando i suoi primi rilevanti progressi attraverso molti sperimentalismi letterari.
Spesso alcuni gruppi di artisti russi organizzavano mostre,si riunivano in serate speciali in cui declamavano i principi della loro estetica oppure passeggiavano per strada con vestiti stravaganti e i volti dipinti declamando tra i passanti a viva voce e in maniera provocatoria i versi dei loro poemi come soleva fare Natalja Goncarova Michail Larionov,David e Nikolaj Burljuk,Benedict Livsic,Aleksej Krucenyc e Vladimir Majakovskij (1909).Ma c’e’ da dire che le loro provocazioni non erano condivise dal popolo.Questi artisti che operavano a Mosca , facevano parte del gruppo Gileia e si contrapponevano ai futuristi di San Pietroburgo perché si battevano per la collettività e per il movimento organizzato.
La ricerca del nuovo, in Russia non era però proiettata verso il mondo moderno, come in Italia(modernismo tecnologico) poiché la Russia necessitava di un profondo e strutturale rinnovamento della società e questo elemento era vissuto come una basilare esigenza anche se spesso l’artista si dibatteva tra le innovazioni occidentali e la necessità di non snaturare la cultura slava e quindi si poneva l’esigenza di rimanere fedele alle proprie radici e alla propria nazione(primitivismo)
Per questo motivo,la diffidenza nei confronti dei modelli occidentali,portò alcune avanguardie russe agli antipodi della cultura futurista dominante, privilegiando modelli fantasiosi con riferimenti preistorici e precristiani(gruppo neoprimitivista “Fante di Quadri” di Natalja Goncarova).
Ecco perché Marinetti trovò spesso grandi ostacoli nei contatti con il Futurismo russo e più volte venne accolto da loro con diffidenza in quanto nella sua estetica predicava la realizzazione del futuro nel presente e perché le sue teorie risultavano paternalistiche,invece i russi concepivano l’arte come ricerca delle radici popolari del passato,al servizio del popolo e come precorritrice della futura rivoluzione
La divergenza tra i due Futurismi si concretizzò definitivamente nel 1914 ad opera di Majakovskij che attorno al LEF (Levyi Front Iskusstv),Fronte di sinistra delle arti, aveva riunito poeti,scenografi e registi.(Einsenstein)

Nel 1913 fu fondata da un gruppo di intellettuali(Papini, Soffici e Prezzolini) la rivista letteraria Lacerba che diede spazio al Futurismo italiano nell’esaltazione anarchica del “genio” e del “superuomo”.In questo periodico comparvero interventi di Marinetti,Folgore,Boccioni,Carrà e Govoni.
Lacerba pubblicò anche il Programma politico futurista nel quale venivano attaccate le istituzioni clericali,liberali e moderate di Giolitti e di Gentiloni.

Le contraddizioni tra i due Futurismi sono molte.Il Futurismo italiano inneggiava alla rivoluzione tecnologica, esaltava la fiducia illimitata nel progresso, decretando inesorabilmente la fine delle vecchie ideologie e della letteratura ottocentesca, viste come passatismo da superare.
“Un’automobile ruggente è più bello della Nike di Samotracia” l’aggettivo bello andava al maschile perché l’automobile era considerata un oggetto maschile che esprimeva un senso di potenza ascrivibile solo ad un soggetto maschio .….
L’esaltazione del dinamismo, della velocità ,della simultaneità nella scrittura e nelle arti figurative erano gli elementi fondanti del Futurismo italiano e li troviamo espressi al meglio nelle opere di Boccioni.
In occidente, l’espandersi di grandi città, il moltiplicarsi di industrie, di catene di montaggio, di mezzi di trasporto, di metropolitane, di automobili, l’estendersi di strade illuminate artificialmente,il telegrafo senza fili ,la radio ,gli aeroplani,spingeva ad un concetto di arte vista come cambiamento veloce delle cose fino all’elaborazione di un’estetica della velocità.

Il Futurismo russo esaltava la visione frammentaria della realtà ,e nella lingua scritta usava le parole come mattoncini(cubismo a parole)in una concezione dello spazio che si stava sgretolando e che ibridandosi con altre avanguardie diventava cubofuturismo..
I futuristi italiani per contrapporsi alla cultura tardo ottocentesca ormai priva di forti contenuti, arrivarono a scardinare completamente la sintassi con l’abolizione dell’aggettivo, dell’avverbio,della punteggiatura e con l’esaltazione dell’onomatopea enfatizzata dalla ripetizione martellante di parole o di intere frasi(ma questo elemento lo troviamo anche in Apollinaire)alla ricerca di un linguaggio slegato dai canoni di bellezza tradizionali(Palazzeschi)…

Se nel Futurismo russo emergeva la frammentazione della realtà in particelle più piccole(movimento letterario della Centrifuga), in quello italiano invece si rappresentava l’attimo inteso come parte del movimento stesso…fino ad arrivare al Divisionismo.
Nel Futurismo russo spesso vi erano interpolazioni tra testo visivo e testo scritto in un analogismo transmentale dal quale scaturivano tutti i significati possibili e tutte le idee (uso del linguaggio come potenza creativa).
Nel transmentalismo, le parole rappresentavano segni (una specie di Strutturalismo in fieri) generatori di nuovi inediti orizzonti espressivi che diventavano le chiavi interpretative della realtà.
Nello sforzo di pervenire ad un’interpretazione più definita della realtà,si arrivò fino al Raggismo(Goncarova) in cui la struttura a raggio colpiva ogni elemento per cogliere anche la più piccola rifrazione della luce.
Kandinskij tradusse più tardi, Il Trattato dell’Armonia di Schomberg e per spiegare la sua estetica pittorica usava una metafora musicale(transmentale): ”il colore è il tasto,l’occhio è il martelletto,l’anima è un pianoforte con molte corde”.
Da qui si evince la funzione estetica e poetica del linguaggio,come la definì
Jacobson nei suoi studi.
Molti artisti russi mutuarono la loro arte da pregresse esperienze come cartellonisti(i lubok erano delle stampe popolari russe usate come cartelloni pubblicitari).Ma questo accadde anche per artisti italiani come Soffici e Boccioni
E poi si ritorna alla russa Goncarova anch’essa disegnatrice prima che poetessa…
Majakovskij aveva iniziato come cartellonista pubblicitario approdando poi alla poesia intesa però come propaganda politica ed espressione della rivoluzione e come capovolgimento dei valori sentimentali e ideologici fino ad arrivare a rappresentazioni teatrali nelle quali l’azione è definita dal movimento della folla,l’urto delle idee,le critiche al mondo piccolo-borghese.
I futuristi italiani si descrivevano come’ prepotenti’ , dinamici ,militaristi,patrioti,esaltavano la guerra come sola igiene del mondo,si opponevano alle istituzioni come i musei e consideravano la donna come un soggetto destabilizzante per l’arte e quindi da emarginare.(anche se più tardi nel 1912 qualcuno scrisse Il Manifesto delle donne futuriste) Ecco un’altra contraddizione che evidenziava la magmatica dialettica interna al Futurismo italiano.

Nel Futurismo russo invece operavano molte donne attive come Natalja Goncarova,Alexandra Exter,Olga Rozanova,Lioubov Popova,Varvara Stepanova,Nadeshda Udaltsova.

In poche parole , Martinetti voleva trasmettere un impulso impattante, una forte spinta alla trasformazione e al rinnovamento della società e avrebbe voluto creare un fronte unico futurista in Europa per poi estenderlo a tutto il mondo.

I tentativi di mettere a confronto questi due Futurismi hanno spesso portato a conclusioni ossimoriche : è stato detto tutto e il contrario di tutto.
Alcuni studiosi hanno sostenuto che il Futurismo russo avesse influenzato quello italiano, qualcun altro ha sempre sostenuto il contrario, come il poeta russo Majakovskij.
Ma è certo che il Futurismo italiano ha il grande merito di aver contagiato anche altre nazioni come la Francia,e resta nella sua unicità come la confluenza di quelle avanguardie europee che il Modernismo influenzò profondamente.

Forse il Futurismo italiano si avvantaggio di un primato cronologico,anche se c’è da dire che i primi contatti tra intellettuali italiani e russi avvennero a Parigi.
Ardengo Soffici nel 1903 si recò nella capitale francese dove conobbe una coppia di editori e lì inizio a pubblicare suoi scritti;ci fu poi la collaborazione di G.Papini a riviste letterarie francesi …ma nello stesso tempo Goncarova si trasferì a Parigi insieme ad altri artisti russi e lì nell’ effervescente capitale d’oltralpe, i contatti con i migliori autori simobolisti furono inevitabili.
Insomma, ci furono contatti e scambi da ambedue le parti e Parigi all’epoca era la culla delle migliori produzioni artistico-letterarie.
Ci furono molte interrelazioni tra l’estetica russa e quella italiana che stanno a testimoniare la speciale corrispondenza tra la nostra spiritualità e quella russa e ciò dimostra una certa consonanza tra le due culture.
In tutti e due i casi però,si è passati dall’elaborazione teorica ad uno sbocco politico dei due movimenti che suggellò un divergente percorso ideologico poichè, dopo il deflagrante evento della Prima Guerra Mondiale , gran parte dei futuristi italiani appoggiarono più o meno attivamente il regime fascista che nella sua propaganda si riferiva continuamente a quell’insieme di valori propugnati dai marinettiani mentre il Futurismo russo si fece portavoce dei principi dei soviet.

Prezzolini assimilava il Futurismo al Bolscevismo e Croce assimilava il Futurismo al Fascismo..due posizioni estreme e semplicistiche al punto tale che il nostro Futurismo venne ben presto sconfessato dal Fascismo poiché non dava il giusto spazio alla Storia , alla memoria del passato e alla città di Roma culla di Civiltà.In Russia, dopo l’avvento dei soviet, molti futuristi esiliarono all’estero soprattutto a Parigi e Majakovskij si suicidò nel 1930.
In Italia il secondo Futurismo si divise in due fasi:la prima và dal 1918 al 1928 e in questo periodo il Futurismo si legò al postcubismo e al costruttivismo.
Nella seconda fase che và dal 1929 al 1938 il Futurismo si affiancò al surrealismo.Di quest’ultima corrente fecero parte i pittori: Fillia(Luigi Colombo), Enrico Prampolini,Nicolay Diulgheroff,Mario Sironi,Ardengo Soffici e Ottone Rosai.CarloCarrà si staccò ben presto dal gruppo prendendo le distanze dall’ideologia fascista e abbracciando la metafisica.

-L’Avanguardia trasversale –Il futurismo tra Italia e Russia di Cesare G.De Michelis
Conferenza di presentazione libro presso libreria Mondatori Venezia 16 giugno 2009
-L’Arena di Verona 18 maggio 2008 pag.57 a cura di A.Pantano
-Archivio del Corriere della Sera.it-La Goncarova e Larionov:mostra a Milano
-Il venerdì futurista-Conferenza tenuta dal prof.Rino Cortiana presso la
Biblioteca dipartimentale di Cà Foscari Venezia il 12 giugno 2009

30/06/2009

KONK: durée

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Sun, 13 Sep 2009 00:25:00 +0200

Ex: http://dessins.de.konk.free.fr/

La grande falsification: l'art contemporain

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Wed, 06 May 2009 00:28:00 +0200

La grande falsification : L’art contemporain

La grande falsification : L’art contemporain
de Jean-Louis Harouel

Le néant artistique abusivement appelé art contemporain est la lointaine suite de la crise de la peinture déclenchée par le progrès technique dans la seconde moitié du XIXe siècle. Sous l’effet de cette crise, la religion de l’art inventée par le romantisme s’est trouvée privée de sens. La délirante sacralisation de l’artiste par la philosophie allemande, qui lui conférait le statut de voyant, de messie, de philosophe, a basculé au XXe siècle dans l’absurde, le dérisoire, voire l’abject. Tel est le prétendu art contemporain: une religion séculière de la falsification de l’art, où l’adoration de l’art a fait place à celle du soi-disant artiste, et où l’œuvre d’art se trouve remplacée par n’importe quoi pourvu qu’il ne s’agisse pas d’art. Aussi bien tout cela est-il aujourd’hui très vieux. Dès les débuts du XXe siècle, les figures les plus radicales des avant-gardes avaient été au bout de la logique du remplacement de l’art par n’importe quoi. Tout ce qui s’est fait depuis dans ce sens n’est qu’une fastidieuse rabâcherie. Né de la volonté politique de la classe dirigeante américaine au temps de la guerre froide, le succès mondial du prétendu art contemporain est à beaucoup d’égards un accident de l’histoire. Il n’en reste pas moins que l’aberrant triomphe de cet ersatz d’art renvoie les sociétés occidentales actuelles à leur profonde déculturation.

Agrégé des Facultés de droit, diplômé de Sciences Po, Jean-Louis Harouel est professeur à Paris II. Auteur d’une douzaine de livres, il a notamment étudié en juriste l’histoire de l’État, de l’administration et de la ville. Par ailleurs, il est l’un des meilleurs connaisseurs de la pensée du grand économiste Jean Fourastié (Productivité et richesse des nations, Gallimard, 2005). Il est en outre spécialiste de sociologie de la culture (Culture et contre-cultures, PUF, 3e éd. 2002).

Disponible sur Amazon

Article printed from :: Novopress Québec: http://qc.novopress.info

URL to article: http://qc.novopress.info/?p=5039

Le porteur de Torche de Willy Meller

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Tue, 24 Mar 2009 00:10:00 +0100

En souvenir de tous les amis de la 7ème Cie MAT, en manoeuvre à Vogelsang en juin 1983, ce "Porteur de Torche" sous lequel nous aimions nous reposer en ces soirées si chaudes du début de l'été...

"Variations pour un bal masqué" de Marc. Eemans

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Sat, 21 Mar 2009 00:10:00 +0100

La Nymphe de Maillol

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Fri, 20 Feb 2009 00:05:00 +0100

L'été de Maillol

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Thu, 12 Feb 2009 00:05:00 +0100

Rechtse kunst, een paradox? Over van Ostaijen en Dali

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Wed, 04 Feb 2009 00:15:00 +0100

Rechtse kunst, een paradox? Over van Ostaijen & Dali

Ex: http://www.nationalisme.info/

(fragment ‘Boem Paukeslag’ van Ostaijen)

Vandaag de dag lijkt het er wel op dat als je kunst wilt maken, of kunstenaar wilt zijn, je links-progressief moet wezen. En Vlaamsgezind al zeker niet. Althans toch in ons landje ‘België’. Ik denk maar aan groepen als Deus en evenementen als de 01/10 concerten. Ik denk aan het feit dat de onderwerpen steevast ‘tegen de kapitalistische/rechtse/conservatieve maatschappij’ of ‘tegen discriminatie’ of ‘tegen de opkomst van extreem-rechts’ zijn. Maar kunst hoeft niet links progressief te zijn. Ja, kunst mag en kan maatschappij kritisch zijn, maar heeft links daar dan het monopolie op? Moet je links zijn om kunst te maken? Is Vlaams nationalisme dan ook niet maatschappij kritisch en revolutionair? We mogen als NSV’ers niet vergeten dat er ook bekende rechtse/Vlaamsgezinde kunstenaars bestaan. Inderdaad, ook van eigen bodem…

Paul van Ostaijen (1896-1928)

Paul van Ostaijen wordt beschouwd als de belangrijkste modernistische auteur uit de Nederlandstalige literatuur. Vooral bekend vanwege zijn spectaculaire vormexperimenten en bekende gedichten als ‘Marc groet ’s morgens de dingen’. In zijn korte leven (hij stierf op 32-jarige leeftijd) slaagde hij er in om tegelijk een zeer omstreden figuur alsook een van de meest invloedrijke dichters van de 20ste eeuw te worden.

Op 22 februari 1896 werd Paul van Ostaijen te Antwerpen geboren als de jongste van zeven kinderen. Hij slaagde er niet in de middelbare school af te maken, het ontbrak hem aan interesse, ijver en discipline. Hij ontwikkelde op school wel een passie voor moderne literatuur en schilderkunst en een Vlaamse gevoeligheid die uitmondde in enkele flamingantische acties. Hij kwam in contact met Jef Van Hoof (stichter van de Vlaams Nationale Zangfeesten) bij wie jonge kunstenaars, journalisten en flaminganten elkaar ontmoetten. In 1914 werd hij bediende op het stadhuis van Antwerpen en niet veel later verscheen zijn eerste artikel ‘Carolus’, het ‘weekblad van de Vlamingen’. Wat verder tijdens Wereldoorlog I was hij bevriend met Peter Baeyens, de uitgever van ‘De Vlaamsche Gazet – Het Laatste Nieuws’ waarin van Ostaijen meerdere artikels publiceerde. Verder was hij medewerker van ‘Antwerpsche Courant’, ‘Ons Land’ en ‘De Goedendag’. In dit laatste blad (een tijdschrift voor Vlaamse studenten) toonde hij zich een flamingant en groot-nederlander. In november 1917 behoorde hij tot activistische jongeren die kardinaal Mercier uitfloten tijdens een bezoek aan Antwerpen. Hiervoor werd hij veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf. De kerk maakte deel uit van het Belgisch establishment dat, dixit van Ostaijen, bestond uit het ‘wereldberoemde trio Godsdienst & Vorst & Staat.’

Intussen had hij ook al twee bundels gepubliceerd: ‘Music Hall’ en ‘Het Sienjaal’. Music Hall bevat ook een gedicht waarin van Ostaijen het flamingantisme omschrijft als zijn “nieuw en groot geloof”. Het nationalisme van van Ostaijen was geen traditioneel, romantisch gevoelsflamingantisme. Dat vond hij ’sentimenteel geklets’. Het was beredeneerd en voor hem niet in tegenspraak met zijn internationalisme. Politiek situeerde hij zich links met sympathie voor het communisme. Toch had hij weinig vertrouwen in de socialistische werkliedenpartij. Ze schonk te weinig aandacht aan de Vlaamse kwestie. Dit schreef hij in 1920 in een open brief aan de socialistenleider Huysmans. Hij vond ze verder ook te verburgerlijkt en te overdreven antiklerikaal. Hij zag de Vlaamse kwestie vooral als een sociaal probleem en wees op het verband tussen de taalstrijd en de klassenstrijd. In Vlaanderen, waar de elite Frans sprak, werd de arbeider dubbel uitgebuit, stelde hij. ‘Ten eerste als arbeider, ten tweede als Vlaamse arbeider zonder kennis.’ Bij de wapenstilstand vond hij het raadzaam om te verhuizen naar Berlijn. Hier leerde hij het dadaïsme kennen. Hij had het er niet breed en deed er vele jobs (liftboy, boekenhandelaar, etc.). Om er zijn gevoelens af te reageren schreef hij er zijn eerste grotesken (satirische werken). Zijn Berlijnse periode is dan ook erg belangrijk geweest. Deze introduceerde hem niet alleen aan het dadaïsme maar ook aan het kubisme, surrealisme, het expressionisme en aan de avant-garde kunstenaars. In 1921 keerde hij terug naar Vlaanderen en kreeg er amnestie. Na twee jaar legerdienst werd hij gedemobiliseerd en ging hij buiten schrijven zich ook bezig houden met kunst te verkopen. In 1927 kreeg hij longtuberculose en nam hij intrek in een privésanatorium te Miavoye-Anthée (bij Namen). In 1928 overleed hij ten gevolge van zijn longtuberculose en werd ter plaatse begraven. In 1932 werd zijn stoffelijk overschot naar Antwerpen naar het Schoonselhof gebracht. In 1972 kreeg hij daar een definitieve rustplaats in het erepark.
Tijdens zijn leven zijn er maar drie bundels van hem gepubliceerd geweest. Een groot deel van zijn werk is postuum uitgebracht.

Algemene erkenning en bewondering kreeg hij dan ook pas na zijn dood. Tijdens zijn leven was hij een zeer omstreden persoon. Hij klonk ondermeer te modern, was flamingant en was een dandy. Na een crisis enkele maanden voor zijn dood schreef hij dan ook in een brief aan een vriend: “Ik sta alweer overeind en zeg: vooruit dan maar, zonder supporters!”

Een leuze die we als nationalisten altijd in ons achterhoofd zouden moeten hebben…

Een tweede voorbeeld is de Spaanse Surrealistische schilder:

Salvador Domingo Felipe Jacinto Dali i Domènech, markies de Dali de Pubol (1904-1989)

Een korte biografische schets: Dali werd geboren in het kleine stadje Figueres aan de voet van de Pyreneeën. Al heel vroeg begon hij met schilderen (in zijn tiende levensjaar kreeg hij al les van de impressionistische schilder Ramón Pichet). In zijn jonge jaren was Dali geïnteresseerd in klassiekers als Diego Velázquez, El Greco en Francisco de Goya. Hij richtte toen zijn aandacht vooral op impressionisme en kubisme. Dali ging studeren in Madrid en in die tijd was hij al een excentriek figuur. Een paar jaar later, in 1929, ging hij naar Parijs waar hij Pablo Picasso en André Breton leerde kennen. Daar begon hij dan ook aan het surrealisme. Hij zou daar gaan samenwerken met de surrealistische cineast Luis Bunuel. Hij zou daar dan ook een van zijn bekendste werken schilderen: ‘the persistence of memory’.

In 1934 kwam het tot een huwelijk met Gala (een Russische immigrante met als echte naam Elena Ivanovna Diakonova). Paar jaar later zou hij uit de groep van surrealisten verbannen worden omdat hij Hitler niet veroordeelde maar juist een obsessie had voor wat hij ‘het Hitler fenomeen’ noemde. Iets wat zijn marxistische collega’s natuurlijk niet goedkeurden. Verder steunde hij ook het aan de macht komen van Franco na de Spaanse burgeroorlog. Hierna spraken de andere surrealisten over hem in de verleden tijd, alsof hij al dood was, en tot zijn dood zouden deze surrealisten (waaronder Breton en Ted Joans) hem blijven veroordelen en zelfs proberen werken van hem te weigeren op tentoonstellingen.

In 1940, bij het uitbreken van Wereldoorlog II, gingen Dali en Gala naar de Verenigde Staten waar ze acht jaar zouden verblijven. Daar aangekomen zou hij zich bekeren tot het katholicisme. In 1949 zou hij dan terug reizen naar Catalonië. Het feit dat hij er voor koos te gaan leven in het Spanje van Franco oogstte hernieuwde kritiek bij veel artiesten. Hij zou dan ook beginnen met andere kunstvormen, onder meer met zijn geloof erin te verwerken. Hij zou ook sterk beïnvloed zijn geweest door de atoombom op Hiroshima. Dit in combinatie met zijn geloof noemde hij het ‘nucleair mysticisme’.

In 1980 zou zijn gezondheid sterk achteruit lopen en hij had waarschijnlijk zelfs Parkinson. In 1982 zou Koning Juan Carlos van Spanje (een liefhebber van Dali) hem de titel ‘Markies van Pubol’ geven. In dat zelfde jaar zou ook zijn vrouw sterven. Dit heeft waarschijnlijk zijn wil om verder te leven gebroken. Na nog enkele jaren van slechte gezondheid in zijn kasteel in Pubol, geholpen door andere kunstenaars, zou hij uiteindelijk opgenomen worden in het ziekenhuis, waar hij nog door de koning zelf werd bezocht.

Op 23 januari 1989, terwijl zijn lievelingsmuziek (‘Tristan en Isolde’ van Wagner) speelde, zou hij sterven aan een hartstilstand op 84-jarige leeftijd. En, passend voor iemand die om traditie gaf, werd hij begraven dicht bij zijn huis, bij de kerk waar hij was gedoopt en waar hij zijn eerste communie had gedaan.

Politiek is duidelijk een belangrijke en zelfs bepalende factor geweest in Dali zijn leven. In zijn jonge jaren had hij sympathie voor communisme en anarchisme. Dit zou later sterk veranderen, zeker toen de surrealistische beweging sterk onder invloed van de trotskistische Breton kwam te staan. Zoals in zijn biografie te lezen was, stond hij zeker niet negatief tegenover Franco. En na zijn terugkeer naar Spanje zou hij Franco nog meer steunen. Zo zou hij hem bedanken voor ‘het verwijderen van de destructieve krachten uit Spanje’. Die destructieve krachten waren voor Dali (ook vanwege zijn katholieke geloof) de communisten, anarchisten en socialisten die bijna 7.000 priesters en nonnen hadden vermoord tijdens de burgeroorlog. Hij stuurde ook telegrammen naar Franco waarin hij Franco prees voor het ter dood veroordelen van politieke gevangenen. Hij zou ook Franco ontmoeten en een portret schilderen van zijn kleindochter. Zijn enige vorm van oppositie tegen Franco was dat hij bleef bewondering tonen voor Federico Garcia Lorca, wiens werken in die jaren verboden waren in Spanje.

“Anything that does not spring from tradition is plagiarized. Begin drawing and painting like the old masters; after that always do as you wish, you will always be respected.” (Salvador Dali)

Gorik
Commilito NSV!-Gent
[Ontgroeningswerk]

Statues de Maillol

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Sun, 01 Feb 2009 00:05:00 +0100

"Tranche de Vie" par Victor Rousseau

noreply@hautetfort.com (Ratatosk) — Fri, 30 Jan 2009 00:05:00 +0100